ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )

91

فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )

« اسرار التوحيد فى مقامات الشيخ ابو سعيد » شامل مقدمه و سه باب مىباشد . هر باب نيز به سه فصل تقسيم ميگردد . اما به نقل از و . آ . ژوكوفسكى كاتبان اغلب رعايت فصل بندى را در نگارش اين كتاب رعايت ننموده‌اند . ساختار اصلى اين كتاب شامل مقدمه نويسنده ، باب اول - دوران اوليه زندگى ابوسعيد ، باب دوم - دوران ميانسالى زندگى ابو سعيد ، باب سوم - دوران پايانى زندگى ابوسعيد است . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه بسيار قديمى مىباشد و با نسخه اصلى منتشر شده توسط و . آ . ژوكوفسكى بسيار مطابقت دارد . تاريخ كتابت : روز اول ماه ذى الحجه سال 849 قمرى / 28 فوريه سال 1446 ميلادى . مكان كتابت : خراسان يا آسياى مركزى . نام كاتب : عبداله بن صوفى على سوردى . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در حاشيه اين نسخه يادداشتهايى تكميلى نوشته شده است . سابقه نسخه : نيامده است . اندازه صفحه : 26 * 17 ؛ تعداد برگ : 212 ؛ تعداد سطر : 17 ؛ اندازه متن : 5 . 18 * 9 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين فصل‌ها و برخى اسامى خاص با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است ، نوع خط : خط نسخهء . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوائى با رويه چرمى مىباشد ، صحافى كتاب بسيار آسيب ديده است ، پس از صفحه 183 بسيارى از صفحات از بين رفته است . ( 140 ) شماره نسخه : D 330 ( Nov . 577 ) نام كتاب : تذكره الاولياء . توضيح نام اثر : نيامده است . پديد آورنده : فريد الدين محمد ابن ابراهيم عطار ، شاعر مشهور صوفى است . وى در سال 513 قمرى / 1120 - 1119 ميلادى در خاقان يا به روايتى ديگر شاديانه در نزديكى نيشابور به دنيا آمد و در سال 627 قمرى / 1230 - 1229 ميلادى و به روايت ديگرى در سال 632 قمرى / 1234 ميلادى وفات نمود . تاريخ تأليف اثر : نيامده است . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر شامل 97 شرح حال نامه مشايخ صوفيه مىباشد ، كه در اين ميان 72 - 70 باب درباره زندگى شيوخ دوران گذشته و 25 - 20 باب با عنوان « تكميلى » درباره زندگى شيوخ صوفى دوران معاصر عطار است . هر باب شامل شرح زندگى يكى از بزرگان صوفيه مىباشد . برخى نسخهء بخش « تكميلى » را از متن اصلى كتاب جدا مىپندارند . اما با گذشت سالها مشخص گرديد ، بيشتر متن شرح حال بزرگان صوفى در بخش « تكميلى » برگرفته از « اسرار الابرار و اخبار الاخيار » اثر نويسنده قرن سيزدهم ميلادى احمد بن محمد ابن حسين بن احمد طوسى مىباشد . بدين ترتيب در اين نسخه تنها 70 باب « تذكره الاولياء » از عطار نيشابورى است . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى بسيار قديمى و شامل 75 باب مىباشد ، بابهاى 75 - 1 آن با نسخه چاپى نيكلسن مطابقت دارد . سه باب آخر آن يعنى 75 - 73 شامل شرح حال شيخ ابراهيم خواص ، ابو الحسن خرقانى ، ابوسعيد ابوالخير مىباشد . تاريخ كتابت : 6 رمضان 889 قمرى / 11 جولاى 1495 ميلادى . مكان كتابت : استان هرات . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : بر روى بسيارى از صفحات اين نسخه مهرى به نام « وقف سبحان قلى خان » با تاريخ 1260 قمرى / 1844 ميلادى چاپ شده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى از طريق « مجموعه نسخهء خطى بخارا » در سال 1915 ميلادى به انستيتو شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 7 . 33 * 23 ؛ تعداد برگ : 277 ( صفحات اين نسخه با اعداد شرقى نام گذارى شده است ) ؛ تعداد سطر : 21 ؛ اندازه متن : 26 * 19 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين فصل‌ها با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نسخهء . نوع جلد : بدون صحافى . ( 141 ) شماره نسخه : C 1537 نام كتاب : همان ( تذكره الاولياء ) . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه در ابتدا شامل 72 باب بوده است ، اما تنها 71 باب آن باقى مانده است و باب آخر آن